In een biologische olijfgaard hoort u de lente: bijen tussen de bloemen van de bodembedekking, vogels in de takken, het gezoem van een levend veld. Achter dat landschap zit meer dan goede bedoelingen. «Biologisch», «ecologisch» en «bio» betekenen in de Europese Unie hetzelfde, en het zijn geen woorden die iedereen zomaar op een etiket mag zetten: er is een verordening, er zijn jaarlijkse inspecties en er is een keurmerk dat veel vertelt over hoe de olijfgaard werd geteeld. Dit is wat het garandeert, en wat niet.
In het kort
- In de EU zijn de termen biologisch en ecologisch (bio, eko) wettelijk beschermd en mogen ze alleen met certificering worden gebruikt.
- Een biologische olijfgaard gebruikt geen synthetische herbiciden, pesticiden of kunstmest, en geen genetisch gemodificeerde organismen.
- Elke producent wordt minstens één keer per jaar door een controleorgaan geïnspecteerd.
- Het etiket moet het Euroblad, de code van het controleorgaan en de agrarische herkomst vermelden.
Wat de regelgeving eist
Biologische productie in Europa valt onder Verordening (EU) 2018/848, van toepassing sinds 2022. Voor de olijfgaard vertalen de principes zich in concrete praktijken:
- Geen synthetische chemie: synthetische herbiciden, insecticiden en fungiciden zijn niet toegestaan. Alleen enkele toegelaten stoffen van natuurlijke of minerale oorsprong zijn toegelaten.
- Organische bemesting: compost, mest, snoeiresten, groenbemesters en bodembedekkers die de bodem vruchtbaar houden.
- Biologische plaagbestrijding, met vallen, nuttige dieren en beheer van de leefomgeving.
- Geen genetisch gemodificeerde organismen.
- Volledige traceerbaarheid van de olijfgaard tot de fles, ook in de oliemolen en bij het bottelen.
Van conventionele naar biologische olijfgaard: de omschakeling
Een olijfgaard wordt niet van de ene dag op de andere biologisch: de grond heeft tijd nodig. Bij blijvende teelten zoals de olijfboom eist de regelgeving een omschakelingsperiode van drie jaar vóór de oogst, waarin alle biologische regels al gelden hoewel de olie het keurmerk nog niet mag dragen.
Zo leest u het etiket van een biologische olie
Op elke biologische olie die in de Europese Unie is verpakt, moet u vinden:
- Het Europese biologische logo, het «Euroblad»: een blad van witte sterren op een groene achtergrond.
- De code van het controleorgaan, in het formaat ES-ECO-000-XX in Spanje, die de instantie aanduidt die de ondernemer heeft gecertificeerd.
- De plaats waar de grondstof is geteeld: «EU-landbouw», «niet-EU-landbouw» of de naam van het land, zoals «Landbouw Spanje».
Daarnaast vermelden veel producenten het keurmerk van het regionale certificeringsorgaan en, bij biodynamische oliën, het Demeter-keurmerk.
Smaakt een biologische olie anders?
De biologische certificering gaat over hoe er wordt geteeld, niet over de categorie van de olie. Een biologische olie kan extra vierge, vierge of zelfs van een lagere categorie zijn, en moet dezelfde analyses en dezelfde proeverij doorstaan. Daarom loont het om beide tegelijk te zoeken: extra vierge en biologisch.
Dat gezegd hebbende: veel biologische olijfgaarden zijn traditioneel, zonder irrigatie en in de bergen, met kleinere producties en heel zorgvuldig werk. Het is geen toeval dat veel van de bekroonde oliën op internationale wedstrijden biologisch zijn.
Verder dan het keurmerk: biodiversiteit en biodynamica
Sommige producenten nemen geen genoegen met alleen voldoen aan de regels. Op hun landgoed is de olijfgaard een ecosysteem en niet alleen een teelt, en ze gaan een stap verder dan het wettelijke minimum:
- Biodynamische landbouw: vertrekt van de biologische landbouw en voegt natuurlijke preparaten en een eigen landbouwkalender toe. Ze wordt gecertificeerd met het Demeter-keurmerk.
- Olivares Vivos: een model van SEO/BirdLife en de Universiteit van Jaén om de biodiversiteit van de olijfgaard te herstellen met bodembedekking, hagen, poelen en nestkasten, met een eigen keurmerk.
Meer over dit teeltmodel leest u in de biologische olijfgaard.
Waarom we alleen biologische olijfolie verkopen
Bij Aceite de Oliva de España hebben we besloten uitsluitend met gecertificeerde biologische extra vierge olijfoliën te werken. We geloven dat een grote olie begint in een levende bodem, en dat biologisch kopen de meest directe manier is om de producenten te steunen die de olijfgaard, de dieren en het landschap verzorgen.
