Wat is biologische extra vierge olijfolie?

Wat extra vierge olijfolie is

Extra vierge olijfolie is het sap van de olijf, uitsluitend met mechanische procedés gewonnen, zonder raffinage en zonder menging met andere oliën. Om «extra vierge» te mogen heten, eisen de Europese regels een gehalte aan vrije vetzuren van hoogstens 0,8 % en een proefpanel dat geen gebreken vaststelt en de fruitigheid van de olijf herkent.

«Biologisch» is iets anders dat erbij komt: het zegt niets over de kwaliteitsklasse van de olie, maar wel over hoe de olijfgaard is bewerkt en hoe het product is gemaakt en gecontroleerd.

Wat «biologisch» betekent

In de Europese Unie zijn de termen «biologisch» en «ecologisch» (en de afkortingen «bio» en «eko») beschermd: ze mogen alleen worden gebruikt voor producten die voldoen aan Verordening (EU) 2018/848 inzake biologische productie. De basisprincipes zijn:

• Er worden geen chemisch-synthetische gewasbeschermingsmiddelen, herbiciden of meststoffen gebruikt. Alleen bepaalde toegelaten stoffen van natuurlijke oorsprong zijn onder strikte voorwaarden toegestaan.
• Er worden geen genetisch gemodificeerde organismen gebruikt.
• De vruchtbaarheid van de bodem wordt in stand gehouden met organisch materiaal, zoals compost of versnipperd snoeihout.
• Biodiversiteit en het natuurlijke evenwicht van de olijfgaard worden bevorderd om plagen en ziekten in toom te houden.

Hoe een biologische olijfgaard wordt bewerkt

Een biologische olijfgaard werkt met de natuur in plaats van ertegen:

• Levende bodem. De bodem is een ecosysteem vol micro-organismen, regenwormen en schimmels die de boom voeden. Hij wordt beschermd tegen overmatige bewerking en verrijkt met organisch materiaal.
• Bodembedekking. Grassen en bloemen tussen de bomen beschermen de bodem tegen erosie, houden vocht vast en bieden nuttige insecten onderdak.
• Biodiversiteit. Hagen, nestplaatsen en schuilplekken voor vogels en nuttige dieren houden plagen op een natuurlijke manier onder controle.
• Zorgvuldig beheer. Snoei, irrigatie en oogst worden zo gepland dat de boom in evenwicht blijft en de vruchten hun beste staat bereiken.

Certificering en controle

Een product kan niet zomaar op het woord van de producent als biologisch worden verkocht. Elke ondernemer (landbouwer, oliemolen, botteleerder) moet in het controlesysteem zijn geregistreerd en minstens één keer per jaar door een erkend controleorgaan worden gecontroleerd. In Spanje wijst elke autonome regio de bevoegde instantie aan; dat kan een regionale raad of commissie voor biologische landbouw zijn of een erkend particulier controleorgaan.

Een olijfgaard die overschakelt van conventionele naar biologische teelt, doorloopt eerst een omschakelingsperiode, die bij blijvende teelten zoals de olijfboom gewoonlijk drie jaar duurt.

Zo herkent u een biologische olijfolie

• Het EU-biologische logo (het «Euroblad») op de verpakking.
• Het codenummer van het controleorgaan in een formaat als «ES-ECO-…» naast het logo.
• De vermelding van de herkomst van de landbouwgrondstoffen (bijvoorbeeld «EU-landbouw»).

Ons assortiment bestaat uit gecertificeerde biologische oliën en producten. Toch raden we u aan deze vermeldingen op het etiket te controleren wanneer uw bestelling aankomt.

Biologisch, biodynamisch en andere vermeldingen

De biodynamische landbouw bouwt voort op de biologische landbouw en voegt er een eigen benadering aan toe: ze ziet het bedrijf als een levend organisme en gebruikt speciale preparaten en kalenders voor zaaien en veldwerk. De certificering is particulier (zoals Demeter) en komt bovenop de officiële biologische certificering. Sommige van onze oliën dragen haar.

Wees voorzichtig met termen als «natuurlijk», «traditioneel» of «onbehandeld»: ze zijn niet gelijk aan «biologisch», vallen niet onder een vergelijkbare officiële controle en garanderen niet dat de verordening wordt nageleefd.

Olijfolie en gezondheid: wat mag worden gezegd

Biologisch maakt een olie niet «gezonder» en «geneest» niets: de certificering gaat over de manier van produceren, niet over effecten op de gezondheid. Wat we mogen vermelden, is de claim die het EU-recht voor olijfolie toestaat:

Polyfenolen in olijfolie dragen bij tot de bescherming van bloedlipiden tegen oxidatieve stress.

Deze claim mag alleen worden gebruikt voor olijfolie die ten minste 5 mg hydroxytyrosol en derivaten daarvan (bijvoorbeeld oleuropeïnecomplex en tyrosol) per 20 g olijfolie bevat; het gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 20 g olijfolie. Niet elke olie voldoet aan die voorwaarde: dat hangt af van ras, oogstmoment en productie en moet in de productinformatie worden vermeld.

Zo proeft u een olijfolie

Olijfolie proeven is eenvoudig en snel geleerd:

1. Opwarmen. Giet wat olie in een klein glas, dek het af met uw hand en warm het enkele seconden op tussen uw handpalmen.
2. Ruiken. Haal uw hand weg en adem langzaam in. Let op aroma's van vers gemaaid gras, tomatenblad, amandel, appel of artisjok.
3. Proeven. Neem een klein slokje, verdeel de olie door uw mond en zuig wat lucht naar binnen om de nuances te laten opengaan.
4. Drie kenmerken beoordelen: fruitigheid (het aroma van de olijf), bitterheid (op de tong) en pikantheid (in de keel). Een beetje bitterheid of een peperige toets is geen gebrek, maar het teken van een verse olie met karakter.

Elk ras heeft zijn eigen persoonlijkheid. Picual is meestal intens, met uitgesproken bitterheid en pikantheid; Arbequina is zacht en zoet, met tonen van rijp fruit en amandel; Hojiblanca is evenwichtig; Cornicabra is fruitig en karaktervol. Er zijn er nog veel meer, zoals Arbosana, Manzanilla Cacereña, Royal of Morisca, en elke oogst verandert de nuances.

Zo bewaart u haar

Olijfolie heeft drie vijanden: licht, warmte en lucht.

• Bewaar haar koel en donker, uit de buurt van kookplaat, oven en ramen. Ondoorzichtige flessen of donker glas beschermen haar tegen licht.
• Houd de fles goed gesloten wanneer u haar niet gebruikt, om contact met lucht te beperken.
• De inhoud van grote blikken kunt u voor dagelijks gebruik overgieten in een kleine, schone fles, zodat de rest beschermd blijft.
• Na opening binnen enkele maanden gebruiken om van het volle aroma te genieten. Let op de datum van minimale houdbaarheid op de verpakking.
• In de koelkast hoeft ze niet: wordt ze erg koud, dan kan ze stollen of troebel worden; dat is onschadelijk en verdwijnt bij kamertemperatuur.

Veelgestelde vragen